‘De discussie gaat niet meer over herfstblaadjes of defecte wissels’

Iconische klant ProRail

OP DE RAILS

Minder discussie over blaadjes op het spoor, meer gesprekken over de mobiliteit van Nederland. Na 3,5 jaar als directeur van spoorbeheerder ProRail ziet Pier Eringa duidelijk vooruitgang. De prestaties zijn verbeterd. Beeld en realiteit zijn dichter bij elkaar gebracht. ‘We richten ons nu op het toekomstgeschikt maken van het spoor.’

‘HET SPOOR IS DUUR. AANLEG EN ONDERHOUD KOSTEN VEEL GELD, NET ALS EEN TREINKAARTJE’

FOTOGRAFIE

OLIVIER MIDDENDORP, HOLLANDSE HOOGTE

VIDEO

BORIS BEELD

‘Wat mag een hobby kosten?’ Dat is wat ziekenhuisdirecteur Pier Eringa aan zijn vrouw voorlegt, als hij in 2015 overweegt de overstap te maken naar ProRail. Een carrièreswitch die hem salaris kost en bovendien niet zonder risico’s is: ‘ProRail stond er niet bepaald lekker op.’

Zijn vrouw staat niet te juichen, maar tegen haar advies in besluit Eringa de stap te wagen. ‘Pers en politiek waren kritisch over budgetoverschrijdingen en slechte prestaties. Ik vond dit wel een mooi moment om in te stappen en te kijken of het lukt om van een plek onderaan het rechterrijtje naar de bovenste plekken in het linkerrijtje te stijgen, om in voetbaltermen te spreken.’


REIZIGERS

Terugblikkend op de afgelopen 3,5 jaar is dat aardig gelukt, vindt de soms tegendraadse ProRail-directeur: ‘We presteren beter. Treinen rijden beter op tijd, we hebben geen treinbotsingen. Maar het allerbelangrijkste: reizigers vinden en ervaren dat het beter gaat op het spoor.’


Ook het beeld over ProRail is in positieve zin veranderd, zegt Eringa. ‘Beeld en realiteit liggen dichter bij elkaar. Je kunt je zelfs afvragen of het in 2015 nou echt zo slecht was. Een positief beeld in de buitenwereld, terwijl het binnen een rommeltje is, levert risico’s op. Maar het is sneu als het omgekeerde het geval is: als je wel goed werk levert, maar de buitenwereld dat niet herkent.’


DISCUSSIE

Mede door die veranderde beeldvorming is de discussie over het spoor de afgelopen jaren verschoven, merkt Eringa op. Het gaat niet meer over incidenten zoals herfstblaadjes of defecte wissels, maar over de toekomst van het spoor. Over de visie op mobiliteit in Nederland. Eringa: ‘In de herfst wordt het spoor glad en dat gaat ten koste van onze punctualiteit. Wen er maar aan. Waar het om gaat, is dat onze basis op orde is. We werken nu samen met vervoerders, overheid en aannemerij aan het toekomstgeschikt maken van het spoor.’


Toch vinden er wat Eringa betreft af en toe nog vreemde “gesprekken” plaats. ‘We zijn onlangs voor het gerecht gedaagd door mensen die 76 meter verder moeten lopen, omdat wij een onbeveiligde overweg hebben vervangen voor een beveiligde iets verderop. Ik vind dat we gewoon moeten kunnen doorpakken als het om veiligheid gaat. Veiligheid gaat boven alles. Mijn wens is om het spoor, net als de autosnelweg, ongelijkvloers te maken. Dan kunnen treinen gewoon doorblazen.’


DUURZAAM

Naast veiligheid heeft Eringa ook duurzaamheid hoog in het vaandel staan. Het spoor is al duurzaam, maar ProRail doet er alles aan die duurzaamheid te vergroten. ‘Wij werken sinds kort met duurzaam beton en leggen daken van stations vol zonnepanelen, waardoor we onze eigen elektriciteit kunnen opwekken. Maar ook ons gebruik van materialen verandert, we hergebruiken nu wissels.’

De treinen die over het spoor rijden, zijn al net zo duurzaam: ze gaan lang mee en zijn milieuvriendelijk. Eringa: ‘Het leuke van treinen is dat ze met een klein duwtje en wat stroom heel lang doorrollen.’


AANDEEL

Toch ziet Eringa met lede ogen aan dat het aandeel van de trein in de mobiliteit van Nederland slechts 10 procent is. ‘De kunst is om een manier te vinden om in de toekomst meer mensen en goederen over het spoor te sleuren.’

Eén van de manieren is kostenreductie, denkt Eringa. Het spoor is duur. Aanleg en onderhoud kosten veel geld, net als een treinkaartje. Daarnaast maakt een lappendeken van regels goederenvervoer over het spoor niet concurrerend. ‘We bekijken dus hoe we het spoor goedkoper kunnen maken.’


PLANNING

Digitalisering gaat hierin een belangrijke rol spelen. Dankzij digitale systemen kunnen vervoerders treinonderhoud bijvoorbeeld beter plannen. Treinen kunnen op het juiste moment de onderhoudswerkplaats worden binnengereden. ‘Niet te laat, want dan heb je storing gehad en niet te vroeg, want dan doe je overbodig onderhoud.’

Hetzelfde geldt voor het onderhoud van het spoor. ‘Onze wissels worden uitgerust met spectaculaire sensoren, die aangeven wanneer de wissel te veel stroom gebruikt of te koud wordt. Onder meer deze sensortechniek kan leiden tot betere prestaties en minder kosten.’


TRILLINGEN

Als het aan Eringa ligt, ziet het gebruik van het spoor er straks heel anders uit. ‘Digitalisering maakt zelfrijdende treinen mogelijk die dichter op elkaar kunnen rijden. Als ik met mijn zoontjes langs het spoor sta, wil ik de ene na de andere trein voorbij zien razen. Ik wil ze zien, maar niet horen of voelen. Daar kan de aannemerij ons bij helpen. Door bijvoorbeeld technieken te ontwikkelen om treingeluid en trillingen beter op te vangen.’


‘En nog een stapje verder: maak heel Nederland autoluw. Een stel sporen kan de capaciteit verwerken van vier tot vijf stroken autosnelweg. Geef het asfalt terug aan de natuur. Dat is mijn droom. Maar als ik over vijf jaar weg ben bij ProRail, zou ik het al leuk vinden als men terugkijkt en zegt: hij heeft beweging in de tent gekregen en die beweging heeft iets opgeleverd.’

‘IN DE HERFST WORDT HET SPOOR GLAD EN DAT GAAT TEN KOSTE VAN ONZE PUNCTUALITEIT. WEN ER MAAR AAN’

Iconische klant ProRail

OP DE RAILS

Minder discussie over blaadjes op het spoor, meer gesprekken over de mobiliteit van Nederland. Na 3,5 jaar als directeur van spoorbeheerder ProRail ziet Pier Eringa duidelijk vooruitgang. De prestaties zijn verbeterd. Beeld en realiteit zijn dichter bij elkaar gebracht. ‘We richten ons nu op het toekomstgeschikt maken van het spoor.’

‘DE DISCUSSIE GAAT NIET MEER OVER HERFSTBLAADJES OF DEFECTE WISSELS’

‘Wat mag een hobby kosten?’ Dat is wat ziekenhuisdirecteur Pier Eringa aan zijn vrouw voorlegt, als hij in 2015 overweegt de overstap te maken naar ProRail. Een carrièreswitch die hem salaris kost en bovendien niet zonder risico’s is: ‘ProRail stond er niet bepaald lekker op.’

Zijn vrouw staat niet te juichen, maar tegen haar advies in besluit Eringa de stap te wagen. ‘Pers en politiek waren kritisch over budgetoverschrijdingen en slechte prestaties. Ik vond dit wel een mooi moment om in te stappen en te kijken of het lukt om van een plek onderaan het rechterrijtje naar de bovenste plekken in het linkerrijtje te stijgen, om in voetbaltermen te spreken.’


REIZIGERS

Terugblikkend op de afgelopen 3,5 jaar is dat aardig gelukt, vindt de soms tegendraadse ProRail-directeur: ‘We presteren beter. Treinen rijden beter op tijd, we hebben geen treinbotsingen. Maar het allerbelangrijkste: reizigers vinden en ervaren dat het beter gaat op het spoor.’


Ook het beeld over ProRail is in positieve zin veranderd, zegt Eringa. ‘Beeld en realiteit liggen dichter bij elkaar. Je kunt je zelfs afvragen of het in 2015 nou echt zo slecht was. Een positief beeld in de buitenwereld, terwijl het binnen een rommeltje is, levert risico’s op. Maar het is sneu als het omgekeerde het geval is: als je wel goed werk levert, maar de buitenwereld dat niet herkent.’

‘IN DE HERFST WORDT HET SPOOR GLAD EN DAT GAAT TEN KOSTE VAN ONZE PUNCTUALITEIT. WEN ER MAAR AAN’

DISCUSSIE

Mede door die veranderde beeldvorming is de discussie over het spoor de afgelopen jaren verschoven, merkt Eringa op. Het gaat niet meer over incidenten zoals herfstblaadjes of defecte wissels, maar over de toekomst van het spoor. Over de visie op mobiliteit in Nederland. Eringa: ‘In de herfst wordt het spoor glad en dat gaat ten koste van onze punctualiteit. Wen er maar aan. Waar het om gaat, is dat onze basis op orde is. We werken nu samen met vervoerders, overheid en aannemerij aan het toekomstgeschikt maken van het spoor.’


Toch vinden er wat Eringa betreft af en toe nog vreemde “gesprekken” plaats. ‘We zijn onlangs voor het gerecht gedaagd door mensen die 76 meter verder moeten lopen, omdat wij een onbeveiligde overweg hebben vervangen voor een beveiligde iets verderop. Ik vind dat we gewoon moeten kunnen doorpakken als het om veiligheid gaat. Veiligheid gaat boven alles. Mijn wens is om het spoor, net als de autosnelweg, ongelijkvloers te maken. Dan kunnen treinen gewoon doorblazen.’


DUURZAAM

Naast veiligheid heeft Eringa ook duurzaamheid hoog in het vaandel staan. Het spoor is al duurzaam, maar ProRail doet er alles aan die duurzaamheid te vergroten. ‘Wij werken sinds kort met duurzaam beton en leggen daken van stations vol zonnepanelen, waardoor we onze eigen elektriciteit kunnen opwekken. Maar ook ons gebruik van materialen verandert, we hergebruiken nu wissels.’

De treinen die over het spoor rijden, zijn al net zo duurzaam: ze gaan lang mee en zijn milieuvriendelijk. Eringa: ‘Het leuke van treinen is dat ze met een klein duwtje en wat stroom heel lang doorrollen.’

‘HET SPOOR IS DUUR. AANLEG EN ONDERHOUD KOSTEN VEEL GELD, NET ALS EEN TREINKAARTJE’

AANDEEL

Toch ziet Eringa met lede ogen aan dat het aandeel van de trein in de mobiliteit van Nederland slechts 10 procent is. ‘De kunst is om een manier te vinden om in de toekomst meer mensen en goederen over het spoor te sleuren.’

Eén van de manieren is kostenreductie, denkt Eringa. Het spoor is duur. Aanleg en onderhoud kosten veel geld, net als een treinkaartje. Daarnaast maakt een lappendeken van regels goederenvervoer over het spoor niet concurrerend. ‘We bekijken dus hoe we het spoor goedkoper kunnen maken.’


PLANNING

Digitalisering gaat hierin een belangrijke rol spelen. Dankzij digitale systemen kunnen vervoerders treinonderhoud bijvoorbeeld beter plannen. Treinen kunnen op het juiste moment de onderhoudswerkplaats worden binnengereden. ‘Niet te laat, want dan heb je storing gehad en niet te vroeg, want dan doe je overbodig onderhoud.’

Hetzelfde geldt voor het onderhoud van het spoor. ‘Onze wissels worden uitgerust met spectaculaire sensoren, die aangeven wanneer de wissel te veel stroom gebruikt of te koud wordt. Onder meer deze sensortechniek kan leiden tot betere prestaties en minder kosten.’


TRILLINGEN

Als het aan Eringa ligt, ziet het gebruik van het spoor er straks heel anders uit. ‘Digitalisering maakt zelfrijdende treinen mogelijk die dichter op elkaar kunnen rijden. Als ik met mijn zoontjes langs het spoor sta, wil ik de ene na de andere trein voorbij zien razen. Ik wil ze zien, maar niet horen of voelen. Daar kan de aannemerij ons bij helpen. Door bijvoorbeeld technieken te ontwikkelen om treingeluid en trillingen beter op te vangen.’


‘En nog een stapje verder: maak heel Nederland autoluw. Een stel sporen kan de capaciteit verwerken van vier tot vijf stroken autosnelweg. Geef het asfalt terug aan de natuur. Dat is mijn droom. Maar als ik over vijf jaar weg ben bij ProRail, zou ik het al leuk vinden als men terugkijkt en zegt: hij heeft beweging in de tent gekregen en die beweging heeft iets opgeleverd.’

FOTOGRAFIE OLIVIER MIDDENDORP, HOLLANDSE HOOGTE VIDEO BORIS BEELD