100 jaar oude wijk in glorie hersteld

De Fabeltjeskrant was jarenlang niet weg te denken van de Nederlandse televisie. Tussen 1968 en 1990 deelde Meneer De Uil 1640 afleveringen lang het wel en wee van de bewoners van het Grote Dierenbos met zijn kijkbuiskinderen. Vijftig jaar na de eerste aflevering wordt niet alleen de serie in een nieuw jasje gestoken, maar verbouwt Dura Vermeer ook de wijk waar de serie haar oorsprong vond: het Rotterdamse Vreewijk.

FABELTJESLAND IN VREEWIJK

‘Het is een eer om Vreewijk in oude glorie te herstellen’

Aan het begin van de 20e eeuw verrijst in het zuidwesten van Rotterdam een zogenoemd tuindorp. Een wijk opgezet als dorp, gekenmerkt door veel groen en speciaal bedoeld voor de ‘minder gegoede bevolkingsklasse’: Vreewijk. Er worden ruim 4.000 woningen gebouwd, waarvan de laatste in de Tweede Wereldoorlog worden opgeleverd.


TONDELDOOS

Het is midden in die oorlog, in 1943, als een groepje Christelijke jongeren uit de wijk op zoek gaat naar een manier om hun aversie tegen de Duitse bezetters te botvieren en een theater- en cabaretgroep begint, later de Tondeldoos genoemd. Eén van de leden van het theatergroepje is Leen Valkenier. Een verlegen jongen, bekend om zijn scherpe pen. Dat pennetje gebruikt hij een kwart eeuw na de oorlog om mee te schrijven aan de populaire kinderserie De Fabeltjeskrant.

Als de eerste afleveringen op televisie verschijnen, steken onder bewoners van Vreewijk al snel geruchten de kop op: de karakters van De Fabeltjeskrant lijken wel érg sterk op (voormalige) bewoners van de Rotterdamse wijk.


Voor velen worden die vermoedens pas dit jaar bevestigd. Geboren Vreewijker Peter de Klerk (66) is op onderzoek uitgegaan. ‘Al snel bleek dat vrijwel alle hoofdrolspelers uit De Fabeltjeskrant zijn gebaseerd op leden van de toneelgroep en andere wijkbewoners. Van Juffrouw Ooievaar tot Bor de Wolf en van de gebroeders Bever tot Meneer De Uil,’ aldus De Klerk. Eén van hen is nog in leven. ‘Jan Straaijer (93), de spreekstalmeester van de Tondeldoos, stond model voor Meneer de Uil,’ vertelt De Klerk. In de jaren ’70 is hij Valkenier tegen het lijf gelopen in de trein. Toen heeft hij het op de man af gevraagd en Valkenier heeft bevestigd. De band tussen Vreewijk en de Fabeltjeskrant is groot.


OUDE GLORIE

Voor Dura Vermeer is de opknapbeurt van de honderd jaar oude wijk dan ook niet zomaar een klus. ‘Het is een eer om Vreewijk weer in oude glorie te herstellen en de woningen weer de uitstraling van toen te geven,’ zegt projectleider Rob Lansbergen.


Een eenvoudige klus is het niet, zegt Lansbergen. ‘Door de stadsvernieuwing in de jaren ’80 verschillen veel woningen van elkaar. Tientallen huizen zijn bestempeld als Rijksmonument. Sommige woningen zijn al meerdere keren opgeknapt, aan andere woningen is nooit iets gedaan – we zijn zelfs huizen tegengekomen zonder centrale verwarming en badkamer.’

‘Een deel van de woningen heeft nu al weer de originele, kenmerkende okergele elementen, felgroene voordeuren, knipvoegen en pauwenstaartjes boven de deuren’

FOTOGRAFIE

BORIS BEELD

HISTORISCH BEELDMATERIAAL

DAAN VAN DER WIELEN



2018, DE FABELTJESKRANT® | © DE LEVITA PRODUCTIONS &

RUBINSTEIN PICTURES | LICENSED BY RUBINSTEIN, AMSTERDAM

VERFLAGEN

Dura Vermeer knapt in totaal 1300 woningen op. Die moeten in beeldkwaliteit zoveel mogelijk in de oorspronkelijke staat worden teruggebracht. Naar hoe het er in de eerste helft van de vorige eeuw uitzag. Lansbergen: ‘Architecten zijn in het archief gedoken om oude tekeningen en fotomateriaal op te sporen. Verflagen zijn voorzichtig één voor één verwijderd om tot de eerste laag terug te komen en zo de originele kleuren te achterhalen.’


De opknapbeurt is nog in volle gang, maar een deel van de woningen heeft nu al weer de originele, kenmerkende okergele elementen, felgroene voordeuren, knipvoegen en pauwenstaartjes boven de deuren. ‘De betonnen dakpannen die in de jaren ’80 op de daken zijn gelegd, vervangen we door keramiek,’ zegt Lansbergen. Verder worden de woningen energetisch verbeterd zonder dat dit zichtbaar is in de beeldkwaliteit.


Het interieur van de woningen wordt juist níet als vroeger. Lansbergen: ‘We brengen de binnenkant naar het gewenste niveau en comfort van deze tijd. Alle woningen hebben na de ingreep (nieuw) sanitair, centrale verwarming en een goed geventileerd binnenklimaat. Asbest wordt gesaneerd, leiding­en, vloeren en plafonds vervangen we.’


AFGEBRAND

Twee woningen aan de Weimansweg vereisten speciale aandacht. Ze waren volledig afgebrand. Lansbergen: ‘Die hebben we dusdanig teruggebouwd, dat je geen verschil meer ziet tussen de bestaande naastgelegen woningen in de straat. Zelfs als je weet welke huizen het zijn, zie je het niet. We moesten het hele land door op zoek naar dezelfde gevelstenen en deze “verouderen”.’


De woningen worden blok voor blok opgeknapt. Bewoners worden zolang ondergebracht in compleet ingerichte logeerwoningen in de wijk. ‘Het is een soort vakantie van 30 dagen in eigen wijk,’ aldus Lansbergen.


Eind 2022 moet de opknapbeurt in Vreewijk volledig zijn afgerond en kunnen alle bewoners weer in hun eigen, vertrouwde warme nestjes slapen, om met de woorden van Meneer De Uil te spreken. En ook dan geldt nog steeds: ‘Denk erom: oogjes dicht en snaveltjes toe.’

Op 29 september 2018 opende de tentoonstelling ‘Fabeltjesland, een reis door 50 jaar Fabeltjeskrant’. De expositie vertelt het verhaal van de beroemde inwoners van het Grote Dierenbos.


De tentoonstelling is interessant voor iedereen die de serie nog kent uit zijn of haar jeugd. Zij kunnen onder meer de echte poppen en decors uit de serie bewonderen. Ook voor kinderen is de tentoonstelling een belevenis. Zij kunnen zich uitleven in het klusbedrijf van Ed en Willem Bever en ronddwalen door het Dierenbos. De tentoonstelling is tot en met 6 januari 2019 te zien op evenementenlocatie LP2 aan de Wilhelminakade 326 in Rotterdam.

LEZERSVOORDEEL

Lezers van De Verbinding profiteren van 50% korting.

100 jaar oude wijk in glorie hersteld

FABELTJESLAND IN VREEWIJK

De Fabeltjeskrant was jarenlang niet weg te denken van de Nederlandse televisie. Tussen 1968 en 1990 deelde Meneer De Uil 1640 afleveringen lang het wel en wee van de bewoners van het Grote Dierenbos met zijn kijkbuiskinderen. Vijftig jaar na de eerste aflevering wordt niet alleen de serie in een nieuw jasje gestoken, maar verbouwt Dura Vermeer ook de wijk waar de serie haar oorsprong vond: het Rotterdamse Vreewijk.

100 jaar oude wijk in glorie hersteld

FABELTJESLAND IN VREEWIJK

De Fabeltjeskrant was jarenlang niet weg te denken van de Nederlandse televisie. Tussen 1968 en 1990 deelde Meneer De Uil 1640 afleveringen lang het wel en wee van de bewoners van het Grote Dierenbos met zijn kijkbuiskinderen. Vijftig jaar na de eerste aflevering wordt niet alleen de serie in een nieuw jasje gestoken, maar verbouwt Dura Vermeer ook de wijk waar de serie haar oorsprong vond: het Rotterdamse Vreewijk.

‘Het is een eer om Vreewijk in oude glorie te herstellen’

Aan het begin van de 20e eeuw verrijst in het zuidwesten van Rotterdam een zogenoemd tuindorp. Een wijk opgezet als dorp, gekenmerkt door veel groen en speciaal bedoeld voor de ‘minder gegoede bevolkingsklasse’: Vreewijk. Er worden ruim 4.000 woningen gebouwd, waarvan de laatste in de Tweede Wereldoorlog worden opgeleverd.


TONDELDOOS

Het is midden in die oorlog, in 1943, als een groepje Christelijke jongeren uit de wijk op zoek gaat naar een manier om hun aversie tegen de Duitse bezetters te botvieren en een theater- en cabaretgroep begint, later de Tondeldoos genoemd. Eén van de leden van het theatergroepje is Leen Valkenier. Een verlegen jongen, bekend om zijn scherpe pen. Dat pennetje gebruikt hij een kwart eeuw na de oorlog om mee te schrijven aan de populaire kinderserie De Fabeltjeskrant.

Als de eerste afleveringen op televisie verschijnen, steken onder bewoners van Vreewijk al snel geruchten de kop op: de karakters van De Fabeltjeskrant lijken wel érg sterk op (voormalige) bewoners van de Rotterdamse wijk.


Voor velen worden die vermoedens pas dit jaar bevestigd. Geboren Vreewijker Peter de Klerk (66) is op onderzoek uitgegaan. ‘Al snel bleek dat vrijwel alle hoofdrolspelers uit De Fabeltjeskrant zijn gebaseerd op leden van de toneelgroep en andere wijkbewoners. Van Juffrouw Ooievaar tot Bor de Wolf en van de gebroeders Bever tot Meneer De Uil,’ aldus De Klerk. Eén van hen is nog in leven. ‘Jan Straaijer (93), de spreekstalmeester van de Tondeldoos, stond model voor Meneer de Uil,’ vertelt De Klerk. In de jaren ’70 is hij Valkenier tegen het lijf gelopen in de trein. Toen heeft hij het op de man af gevraagd en Valkenier heeft bevestigd. De band tussen Vreewijk en de Fabeltjeskrant is groot.


OUDE GLORIE

Voor Dura Vermeer is de opknapbeurt van de honderd jaar oude wijk dan ook niet zomaar een klus. ‘Het is een eer om Vreewijk weer in oude glorie te herstellen en de woningen weer de uitstraling van toen te geven,’ zegt projectleider Rob Lansbergen.


Een eenvoudige klus is het niet, zegt Lansbergen. ‘Door de stadsvernieuwing in de jaren ’80 verschillen veel woningen van elkaar. Tientallen huizen zijn bestempeld als Rijksmonument. Sommige woningen zijn al meerdere keren opgeknapt, aan andere woningen is nooit iets gedaan – we zijn zelfs huizen tegengekomen zonder centrale verwarming en badkamer.’

‘Een deel van de woningen heeft nu al weer de originele, kenmerkende okergele elementen, felgroene voordeuren, knipvoegen en pauwenstaartjes boven de deuren’

VERFLAGEN

Dura Vermeer knapt in totaal 1300 woningen op. Die moeten in beeldkwaliteit zoveel mogelijk in de oorspronkelijke staat worden teruggebracht. Naar hoe het er in de eerste helft van de vorige eeuw uitzag. Lansbergen: ‘Architecten zijn in het archief gedoken om oude tekeningen en fotomateriaal op te sporen. Verflagen zijn voorzichtig één voor één verwijderd om tot de eerste laag terug te komen en zo de originele kleuren te achterhalen.’


De opknapbeurt is nog in volle gang, maar een deel van de woningen heeft nu al weer de originele, kenmerkende okergele elementen, felgroene voordeuren, knipvoegen en pauwenstaartjes boven de deuren. ‘De betonnen dakpannen die in de jaren ’80 op de daken zijn gelegd, vervangen we door keramiek,’ zegt Lansbergen. Verder worden de woningen energetisch verbeterd zonder dat dit zichtbaar is in de beeldkwaliteit.


Het interieur van de woningen wordt juist níet als vroeger. Lansbergen: ‘We brengen de binnenkant naar het gewenste niveau en comfort van deze tijd. Alle woningen hebben na de ingreep (nieuw) sanitair, centrale verwarming en een goed geventileerd binnenklimaat. Asbest wordt gesaneerd, leiding­en, vloeren en plafonds vervangen we.’


AFGEBRAND

Twee woningen aan de Weimansweg vereisten speciale aandacht. Ze waren volledig afgebrand. Lansbergen: ‘Die hebben we dusdanig teruggebouwd, dat je geen verschil meer ziet tussen de bestaande naastgelegen woningen in de straat. Zelfs als je weet welke huizen het zijn, zie je het niet. We moesten het hele land door op zoek naar dezelfde gevelstenen en deze “verouderen”.’


De woningen worden blok voor blok opgeknapt. Bewoners worden zolang ondergebracht in compleet ingerichte logeerwoningen in de wijk. ‘Het is een soort vakantie van 30 dagen in eigen wijk,’ aldus Lansbergen.


Eind 2022 moet de opknapbeurt in Vreewijk volledig zijn afgerond en kunnen alle bewoners weer in hun eigen, vertrouwde warme nestjes slapen, om met de woorden van Meneer De Uil te spreken. En ook dan geldt nog steeds: ‘Denk erom: oogjes dicht en snaveltjes toe.’

Op 29 september 2018 opende de tentoonstelling ‘Fabeltjesland, een reis door 50 jaar Fabeltjeskrant’. De expositie vertelt het verhaal van de beroemde inwoners van het Grote Dierenbos.


De tentoonstelling is interessant voor iedereen die de serie nog kent uit zijn of haar jeugd. Zij kunnen onder meer de echte poppen en decors uit de serie bewonderen. Ook voor kinderen is de tentoonstelling een belevenis. Zij kunnen zich uitleven in het klusbedrijf van Ed en Willem Bever en ronddwalen door het Dierenbos. De tentoonstelling is tot en met 6 januari 2019 te zien op evenementenlocatie LP2 aan de Wilhelminakade 326 in Rotterdam.

LEZERSVOORDEEL

Lezers van De Verbinding profiteren van 50% korting.

FOTOGRAFIE BORIS BEELD HISTORISCH BEELDMATERIAAL DAAN VAN DER WIELEN

2018, DE FABELTJESKRANT® | © DE LEVITA PRODUCTIONS & RUBINSTEIN PICTURES | LICENSED BY RUBINSTEIN, AMSTERDAM