Circulair werken is soms lastig, maar het kan écht.


Blog door Karlijn Mol, Duurzaamheidsmanager Dura Vermeer


Karlijn Mol


Andre Nijhof

In een behoudende sector als de bouw is circulair werken soms lastig. Maar verduurzamen kan écht, mits je je aan drie voorwaarden houdt. Dat blijkt uit een onderzoek dat ik samen met Andre Nijhof, Professor Sustainable Business and Stewardship aan Nyenrode Business Universiteit, uitvoerde onder de tien grootste infrabedrijven van Nederland. Belangrijk: zie duurzaamheid niet alleen als een manier om te scoren op projecten, maar heb de intrinsieke wil duurzaam te zijn en heb het vertrouwen dat daardoor geld kan worden verdiend.

De noodzaak van verduurzaming ziet eigenlijk iedereen wel, maar voor relatief behoudende branches zoals de bouwsector, merk ik dat het nog lastig is om duurzaamheid écht te adopteren en te integreren in bedrijfsprocessen. Dit vraagt namelijk een andere mindset. Het vraagt om proactief leren, projectoverstijgend denken en duurzaamheid inbedden in de bedrijfscultuur.

Van oudsher


Dat verduurzaming nog niet zo één, twee, drie is doorgevoerd is goed te verklaren. In de bouwsector wordt van oudsher immers vooral gedacht vanuit omzet en veiligheid. Bedrijven gaan van project naar project. Duurzaamheid wordt gezien als iets dat voordelen oplevert op de langere termijn. In het hier en nu is de beleving dat het vooral extra tijd, aandacht en geld kost.


Het is broodnodig dat de bouwsector verduurzaamt. Anders kunnen landelijke duurzaamheidsdoelstellingen niet worden behaald. Als wij zuiniger omgaan met grondstoffen, onder meer door circulair te werken, kunnen we hieraan een heel belangrijke bijdrage leveren. Maar dat vraagt om verandering en hoe voer je zo’n verandering door in een sector, die reactief en op projectbasis werkt?


Om op deze vraag antwoord te krijgen heb ik eind 2018 op een rijtje gezet hoe de tien grootste infrabedrijven van Nederland omgaan met verduurzaming in de bouwketen. Uit dit onderzoek kwam naar voren dat circulair bouwen écht kan en zelfs een heel belangrijk onderdeel van de toekomstige business kan worden, mits aan drie voorwaarden wordt voldaan.

Kijk goed naar jezelf


Zo vereist circulair werken in de eerste plaats een proactieve houding van de bouwsector. Als het op duurzaamheid en circulariteit aankomt, wijst de bouwsector graag naar opdrachtgevers. “Als wij duurzamer moeten bouwen, moeten zij hun uitvraag maar aanpassen”. Dit geldt vooral voor infrabedrijven, die afhankelijk zijn van aanbestedingen van een aantal grote, publieke opdrachtgevers, met lage marges en strakke richtlijnen. Opdrachtgevers krijgen waar ze om vragen, terwijl inhoudelijke kennis van circulariteit en duurzaamheid in de sector zelf blijft.


Draai dat nou eens om. Neem de sector zoals hij is en kijk naar jezelf. Hoe gaan wij om met duurzaamheid? Wat kunnen wíj veranderen, zodat we echt duurzaam bouwen? De kennis en expertise ligt immers bij ons. Bouwbedrijven zouden opdrachtgevers meer moeten adviseren over hoe het duurzamer kan, in plaats van hun wensen klakkeloos uit te voeren.

Sla paaltjes


Naast deze zelfreflectie is het ook belangrijk dat we proactief paaltjes slaan. Zoek opdrachtgevers op, ook als er nog geen tender te winnen is. Schud de as van het verleden van je af en praat met elkaar over wat mogelijk en haalbaar is. Ik ben van mening dat we het alleen redden als we van elkaar leren en daarvoor is dialoog noodzakelijk.


Doe datzelfde binnen de eigen sector en de eigen onderneming. Dat in de bouwsector op projectbasis wordt gewerkt, staat kennisgroei in de weg. Echte verduurzaming vraagt om projectoverstijgende samenwerking. Dat is wat anders dan het uitbesteden van een klus. Bedrijven rennen van project naar project. We leren elk project weer iets over duurzaamheid en circulariteit, maar we houden die kennis moeilijk vast. Laat staan dat het wordt gedeeld.

Intrinsieke waarde


Voeg duurzaamheid daarnaast toe aan bedrijfsbrede intrinsieke waardes als omzet en veiligheid. Op de werkvloer zijn ideeën genoeg. Maar uit mijn onderzoek blijkt dat daar weinig mee wordt gedaan. Ze belanden vaak op het bord van duurzaamheidsmanager. Maar duurzaamheid wordt pas een intrinsieke waarde in je bedrijfscultuur als iederéén zich verantwoordelijk voelt. Geef medewerkers daarom ruimte en mogelijkheid om zelf proactief te zijn. Belangrijk is dat de top van de organisatie er ook écht voor gaat.

"Circulair bouwen kan écht en kan zelfs een heel belangrijk onderdeel van de toekomstige business worden, mits aan drie voorwaarden wordt voldaan"

- Karlijn Mol

Op de goede weg


Gelukkig durven sommige bedrijven het voortouw te nemen. Dura Vermeer Divisie Infra investeert flink in het inbedden van duurzaamheid en circulair werken. Met de ambitie dat op termijn iedereen circulair denkt, wordt minder zwaar ingezet op EMVI-scores.


Iedereen krijgt ruimte om naar potentiële duurzaamheidswinst in zijn eigen werk te kijken. Hiermee bereik je het meest. Medewerkers moeten weten wat circulariteit inhoudt, het kunnen herkennen en toepassen in hun eigen werk en projectoverstijgend informatie en kennis delen.

Markttransformatie


Duurzaamheid is geen hobby die je beoefent aan de zijlijn van het bedrijf. Duurzaamheid leidt tot een markttransformatie. Een transformatie die we samen moeten doormaken, want los van elkaar bereik je niet het grotere doel. Alleen sámen kunnen we de verbeterpotentie van de bouw waarmaken.